Skjól · 6 mín. lestur
Skjólveggir: að brjóta vindinn rétt
Skjólveggur er oftast arðbærasta framkvæmdin í íslenskum garði. Rétt staðsettur veggur getur breytt svæði sem aldrei er notað í uppáhaldsstað fjölskyldunnar, en rangt hannaður veggur býr til meiri vind en hann stöðvar.

Gegnheilt eða gegnumbrotið?
Gegnheill veggur stöðvar vindinn en sendir hann yfir sig og býr til sterka iðu hinum megin, oft á 2–5 faldri hæð veggsins. Veggur með 10–20% opnun, rimlar með bili eða lóðréttar fjalir með glufum, brýtur vindinn og gefur miklu rólegra svæði á bak við sig.
Þess vegna er rimlaveggur með 10–20 mm bili nánast alltaf betri lausn en þéttur veggur, auk þess sem hann er léttari, þolir meira og lítur nútímalegri út.
Hæð, staðsetning og reglur
Skjólveggur gefur nothæft skjól á svæði sem er um það bil tvö- til þrefalt hærra en veggurinn sjálfur. Því er betra að hafa hæfilega háan vegg nálægt setsvæðinu en háan vegg langt frá því.
Almenna reglan hér á landi er að skjólveggir allt að 1,8 m á hæð, sem standa a.m.k. 1,8 m frá lóðamörkum, eru undanþegnir byggingarleyfi. Á lóðamörkum þarf samþykki nágranna og oft byggingarleyfi ef hæðin fer yfir mörkin. Þetta getur verið mismunandi milli sveitarfélaga og því er rétt að staðfesta hjá byggingarfulltrúa áður en smíði hefst.
- Rimlar með 10–20 mm bili brjóta vind best
- Skjólsvæði nær 2–3 sinnum hæð veggsins
- Staðfestu hæðar- og fjarlægðarreglur hjá sveitarfélaginu
- Samþykki nágranna þarf við lóðamörk
Undirstöður og festingar
Skjólveggur er í raun segl. Vindálagið fer allt niður í staurana, svo undirstöður eru ekki staður til að spara. Steyptar undirstöður niður fyrir frostdýpt eða skrúfstaurar eru staðalbúnaður, og staurabil er sjaldan meira en 1,8–2,0 m.
Notaðu heitgalvaníseraðar eða ryðfríar festingar og staurafætur sem halda viðnum upp úr vatni. Það eitt lengir líftíma veggjarins um mörg ár.
Algengar spurningar
- Hversu hár má skjólveggur vera án leyfis?
- Almennt allt að 1,8 m þegar hann stendur minnst 1,8 m frá lóðamörkum. Reglur geta verið mismunandi milli sveitarfélaga, svo staðfestu hjá byggingarfulltrúa.
- Hvaða efni endist best í skjólvegg?
- Lerki eða sedrusviður endast lengst án viðhalds. Gagnvarin fura er ódýrari en þarf olíuborð, og álrimlar eru viðhaldsfríir en dýrari.
