Lýsing & rafmagn · 7 mín. lestur
Útilýsing og rafmagn í garðinum
Í myrkri stærstan hluta ársins er lýsingin það sem ræður hvort garðurinn er notaður eða ekki. Góð útilýsing snýst ekki um fleiri ljós, heldur um rétt ljós á réttum stöðum, og um að leggja rörin áður en pallurinn fer niður.
Þrjú lög af ljósi
Góð garðlýsing er byggð upp í lögum. Öryggislýsing lýsir leiðir, tröppur og inngang. Áherslulýsing dregur fram tré, vegg eða vatnsflöt. Stemningslýsing er lág og hlý, ljós í tröppum, undir bekkjum eða í gróðurbeðum.
Algengasta mistökin er eitt sterkt flóðljós sem lýsir allt jafnt. Það deyfir garðinn og blindar fólk. Mörg lítil og dauf ljós gefa miklu dýpri og hlýlegri niðurstöðu.
- Hlýtt ljós, 2700 K, fyrir setsvæði
- Beina ljósi niður, ekki í augnhæð
- Lýsa tröppur og hæðarbreytingar alltaf
- Deila lýsingunni á nokkrar rásir eða dimmer
IP-flokkun og efni
Útiljós þurfa að lágmarki IP44, ljós í jörðu eða þar sem vatn safnast IP65 eða hærra, og ljós í eða við potta IP67–IP68. Á Íslandi bætist saltálag við á strandsvæðum, svo ryðfrítt stál 316 eða duftlakkað ál endist mun betur en ódýrari málmar.
Innstungur og rörlagnir
Útiinnstungur eru vanmetnar. Reiknaðu með innstungu við setsvæði, við grill eða útieldhús, við heitan pott og eina nálægt geymslu fyrir verkfæri og jólaljós. Allar með lokum, lekaliða og á eigin grein.
Mikilvægast af öllu: leggðu tóm rör með dráttarvír undir pall og hellur áður en yfirborðið er lagt, líka þangað sem þú heldur að þú þurfir ekki rafmagn. Að bæta við rafmagni eftir á kostar margfalt á við rörin sem þú lagðir til vara.
Algengar spurningar
- Hvaða IP-flokkun þarf útiljós?
- IP44 er lágmark undir skyggni, IP65 fyrir ljós í jörðu eða óvarin, og IP67–IP68 fyrir ljós í eða við vatn og potta.
- Má ég leggja raflagnir í garðinum sjálfur?
- Nei. Fastar raflagnir og tengingar eiga að vera unnar af löggiltum rafvirkja, með lekaliða og réttri jarðtengingu.